آگار آگار یک ماده ژلاتینی است که از انواع خاصی جلبک قرمز استخراج می شود. کاربردهای مختلفی برای آن وجود دارد، اگرچه اکثر مردم با آن به عنوان محیط کشت در ظروف پتری آشنا هستند. این ماده همچنین کاملاً خوراکی است و علاوه بر استفاده در غذاهای محلی، به عنوان یک عامل غلیظ کننده در آب نبات ها و سایر غذاها نیز استفاده می شود. از آنجایی که از مواد گیاهی به دست می آید، برخلاف ژلاتین که از منابع حیوانی به دست می آید، این مزیت را دارد که برای گیاهخواران مناسب است.

 ترکیب و خواص آگار آگار

آگار از دو ترکیب آگارز و آگاروپکتین تشکیل شده است. این ماده در دمای اتاق جامد است، اما به راحتی ذوب شده و دوباره جامد می شود. در آب سرد حل نمی شود، اما مقادیر زیادی آب را جذب می کند و در این فرآیند متورم می شود. آگار زمانی که به نقطه جوش نزدیک می شود در آب حل می شود و حتی در غلظت های بسیار کم به شکل ژل در می آید.

تولید و عرضه آگار آگار

دو نوع جلبک دریایی به نام های Gelidium و Gracilaria برای تولید آگار برداشت می شوند. آنها در بسیاری از مناطق آسیا و در سواحل غربی ایالات متحده یافت می شوند. ژلیدیم محصولی ارائه می دهد که برای مصارف خاصی مانند کشت باکتری برتری دارد.

برای استخراج این ماده، جلبک دریایی شسته می شود و سپس در آب گرم قرار می گیرد که باعث حل شدن آن می شود. پس از خنک شدن، ژلی را با غلظت کم تشکیل می دهد. غلظت یا با روش انجماد و ذوب یا با پرس تحت فشار افزایش می یابد. باقیمانده آب با خشک کردن در هوای گرم خارج می‌ شود و محصول جامد باقی می ‌ماند. سپس می ‌توان آن را آسیاب کرد تا گرانول و پودر آگار تولید شود. برخی ممکن است بیشتر برای جداسازی آگارز پردازش شوند که کاربردهای تخصصی تری در بیوشیمی دارد.

بسیاری از خواربار فروشی ها آگاری را می فروشند که برای مصرف انسان مناسب است. محصول با گرید آزمایشگاهی از طریق شرکت های عرضه کننده مواد آزمایشگاهی به فروش می رسد. اگرچه گاهی اوقات می توان از انواع خوراکی در آزمایشگاه استفاده کرد اما ترکیباتی که برای استفاده علمی در نظر گرفته شده است نباید به مصرف انسان برسند.

 کاربردهای آگار آگار

آگار در زمینه های میکروبیولوژی، بیوشیمی و زیست شناسی مولکولی کاربردهای زیادی دارد. در میکروبیولوژی یکی از مهمترین و پرکاربردترین مواد است. از آنجایی که اکثر میکروب ها نمی توانند آن را هضم کنند، می تواند با افزودن مواد مغذی مناسب، به عنوان محیط رشد باکتری ها، قارچ ها و سایر میکروارگانیسم ها عمل کند. میکروب ها از مواد مغذی اضافه شده تغذیه می کنند، اما نمی توانند آگار را هضم کنند، بنابراین دست نخورده باقی می ماند و اجازه می دهد کلنی های موجودات زنده به راحتی مشاهده و مطالعه شوند.

آگار گرید آزمایشگاهی معمولاً به شکل پودر بسیار خالص تولید می ‌شود، زیرا باید اقدامات ویژه ‌ای برای اطمینان از عاری بودن آن از میکروارگانیسم ‌ها، هاگ ‌ها و هر گونه مواد شیمیایی که ممکن است مانع رشد یا اختلال در رشد ارگانیسم‌ های کشت شده، انجام شود. بری تهیه محیط کشت آگار در آب داغ حل می شود، خنک می شود و احتمالاً مواد شیمیایی دیگر بسته به چیزی که قرار است رشد کند به آن اضافه می شود. این مخلوط  در ظروف پتری ریخته می شود و در آنجا به صورت ژل در می آید و سپس مواد مورد آزمایش معمولاً به صورت رگه ها روی سطح کشت داده می شود.

سپس پتری دیش ها را می توان در دمای مناسب انکوبه کرد و در طی چند روز مشاهده کرد چه چیزی روی آنها رشد می کند. آگارز استخراج شده از آگار، عمدتاً به عنوان ژل الکتروفورز استفاده می شود، تکنیکی که قطعات مختلف پروتئین و DNA را بر اساس اندازه و بار الکتریکی آنها جدا می کند.

آگار همچنین در آشپزی و صنایع غذایی کاربردهای زیادی دارد. در بخش‌ هایی از آسیا از آن به عنوان یک ماده تشکیل دهنده سوپ و ژله استفاده می ‌شود. در خارج از آسیا، این ماده در طیف وسیعی از غذاها به همراه دو ژلاتین گیاهی دیگریعنی کاراگینان و آلژینات وجود دارد. آگار آگار اغلب در غذاهایی که نیاز به ژل شدن دارند، استفاده می شود، اما رفتار کمی متفاوت از ژلاتین های مبتنی بر پروتئین دارد، کمی نازک تر است و گاهی اوقات بافت عجیبی ایجاد می کند. برای گیاهخواران استفاده از آگار آگار می تواند به غذاهای مختلف حجم داده و آنها را قابل مصرف کند.