اسید لاکتیک یک اسید آلی است که معمولاً به صورت یک مایع شفاف و بدون بو ظاهر می شود. این ترکیب به دلیل خواص ضد باکتریایی و تنظیم کننده pH در محصولات غذایی، مراقبت شخصی و خانگی استفاده می شود. اسید لاکتیک را می توان به صورت صنعتی از طریق تخمیر قندها و نشاسته ها یا با سنتز شیمیایی تولید کرد.
این ترکیب در بدن ما از طریق تنفس بی هوازی و هضم غذاهای تخمیر شده تشکیل می شود. این ماده یکی از رایج ترین پروبیوتیک ها در غذاهای تخمیر شده است و می تواند برای مبارزه با باکتری های بد در روده به عنوان دارو استفاده شود. در طی تنفس بی هوازی، بدن ما اسید لاکتیک تولید می کند و آن را در جریان خون آزاد می کند. از آنجا به عنوان سوخت به ماهیچه ها و قلب در طول ورزش های سنگین کمک می کند. زمانی تصور می شد که اسید لاکتیک بعد از ورزش باعث درد عضلانی ناخواسته می شود، اما بعداً ثابت شد که این فرضیه درست نیست.
ممکن است نام اسید لاکتیک را با مفهومی منفی شنیده باشید، مانند اسیدوز لاکتیک. این زمانی است که بدن شما تولید اسید لاکتیک خود را افزایش می دهد که می تواند باعث تجمع ناخواسته در جریان خون شود. با این حال، این دلیلی برای محدود کردن مصرف اسید لاکتیک یا اجتناب از غذاهای تخمیر شده نیست زیرا بخش جدایی ناپذیر از عملکرد طبیعی بدن است. میتوکندری ها برای انرژی به آن نیاز دارند، سلول های ما به آن نیاز دارند تا به عنوان یک مولکول سیگنال دهنده عمل کند و در تولید گلوکز به ما کمک می کند.
کاربردهای اسید لاکتیک در صنایع مختلف
اسید لاکتیک در طیف وسیعی و در صنایع مختلف به کار می رود:
در صنایع غذایی
اسید لاکتیک (E270) همچنین در طیف گسترده ای از محصولات غذایی مانند محصولات نانوایی، نوشیدنی ها، فرآورده های گوشتی، شیرینی ها، لبنیات، سالادها، سس ها، غذاهای آماده و غیره استفاده می شود. این ترکیب در محصولات غذایی معمولاً به عنوان تنظیم کننده pH عمل می کند. به عنوان نگهدارنده و یا به عنوان طعم دهنده نیز از آن استفاده می شود.
گوشت، مرغ و ماهی: این ترکیب را می توان در گوشت، مرغ و ماهی به شکل لاکتات سدیم یا پتاسیم برای افزایش عمر مفید، کنترل میکروارگانیسم های بیماری زا (بهبود ایمنی غذا)، تقویت و محافظت از طعم گوشت، بهبود ظرفیت اتصال آب و کاهش سدیم استفاده کرد.
ترشی سبزیجات: این ماده در جلوگیری از فساد زیتون، غوره، پیاز و سایر سبزیجات نگهداری شده در آب نمک موثر است.
سالاد و سس: این ماده به عنوان یک نگهدارنده در سالادها و سس ها استفاده شده و علاوه بر افزایش ایمنی طعم ملایم تری در آنها ایجاد می کند.
قنادی: فرمولاسیون آب نبات ها، صمغ های میوه و سایر محصولات شیرینی پزی با این ترکیب منجر به طعم ملایم اسید، بهبود کیفیت، کاهش چسبندگی و ماندگاری طولانی تر می شود.
لبنیات: وجود آن در محصولات لبنی، همراه با طعم لبنی و اثر ضد میکروبی قوی آن را به یک عامل اسیدی عالی تبدیل می کند.
محصولات پخته شده: اسید لاکتیک یک ترش کننده خمیر طبیعی است که به نان طعم خاصی می دهد. بنابراین می توان از آن برای اسیدی شدن مستقیم در تولید خمیر ترش استفاده کرد.
طعم دهنده: این ماده برای تقویت طیف گسترده ای از طعم های لذیذ استفاده می شود. از آن در گوشت و محصولات لبنی برای تقویت طعم های لذیذ استفاده می شود.
در صنایع دارویی و آرایشی
اسید لاکتیک در صنعت دارویی به عنوان مثال برای تهیه محلول رینگر لاکتات به کار می رود (مایع داخل وریدی «IV» که در فرآیند احیا برای نجات جان افراد پس از شوک یا خونریزی شدید استفاده میشود).
اسید لاکتیک متعلق به گروهی از ترکیبات به نام آلفا هیدروکسی اسیدها (AHAs) است. دسته ای از مواد شیمیایی که اغلب در محصولات مراقبت شخصی به دلیل خواص مفید برای پوست استفاده می شود. این ترکیب یکی از ملایم ترین آنهاست که به لایه بردار پوست کمک میکند و در عین حال پوست را آبرسانی میکند. از این ماده برای متعادل کردن سطح pH فرمولاسیون ها استفاده می شود تا ماندگاری بیشتری داشته باشند و برای پوست مناسب تر شوند.
در صنایع مواد شوینده
کاربرد این ترکیب در دهه گذشته در صنعت مواد شوینده اهمیت پیدا کرده است. این ماده یک رسوب زدای خوب، پاک کننده کف صابون و یک عامل ضد باکتری ثابت شده است. از نظر اقتصادی مقرون به صرفه است و همچنین برای محیط زیست ایمن و بی خطر است.