اسید استیک یا اتانوئیک اسید یک مایع قابل اشتعال است که در صورت قرار گرفتن در معرض می تواند باعث سوختگی شدید پوست و آسیب جدی به چشم شود. همچنین می تواند بخار خطرناکی خصوصا در محیط های بسته تولید کند.
طبق گفته کتابخانه ملی پزشکی موسسه ملی بهداشت، اسید استیک گلاسیال مایعی شفاف با بوی قوی سرکه است. برای فلزات و بافت ها خورنده است و برای ساخت مواد شیمیایی دیگر، به عنوان یک افزودنی غذایی و در تولید نفت استفاده می شود.
طبق گفته سازمان جهانی بهداشت به عنوان یک افزودنی غذایی، اسید استیک را در سطحی که به عنوان طعم دهنده استفاده می شود، مضر نمی داند.
خواص فیزیکی اسید استیک
- مایعی بی رنگ با طعم ترش و بوی سرکه است.
- نقطه جوش اتانوئیک اسید (391K) است.
- در تمام نسبت ها با آب قابل اختلاط است.
هنگامی که اسید اتانوئیک خالص سرد می شود، یخ می زند و یک جامد بی رنگ و یخ مانند را تشکیل می دهد که شبیه یک یخ طبیعی است. به همین دلیل، اسید اتانوئیک خالص را کاید اتانوئیک گلاسیال یا اسید استیک یخچالی میگویند.
کاربردهای اسید استیک
کتابخانه ملی پزشکی همچنین خاطرنشان می کند که اسید استیک گلاسیال به طور گسترده ای به عنوان جایگزینی برای لایه برداری شیمیایی آرایشی استفاده می شود زیرا به راحتی در دسترس و مقرون به صرفه است. این سازمان هشدار می دهد که می تواند باعث سوختگی شیمیایی صورت افراد شود.
اسید استیک یک ماده شیمیایی واسطه مهم است که در ساخت مونومر وینیل استات (VAM)، اسید ترفتالیک خالص (PTA)، انیدرید استیک، اسید مونوکلرواستیک (MCA) و استرهای استات استفاده می شود.
اسید استیک در ساخت پوشش ها، گریس ها، پلی استرها و درزگیرها استفاده می شود که در تعدادی از صنایع مانند الکترونیک، خودرو، نساجی و بسته بندی کاربرد دارد.
در حال حاضر، بطری های پلی اتیلن ترفتالات (PET) در بخش های پزشکی و کالاهای مصرفی به دلیل سبک وزن بودن و طبیعت قابل بازیافت محبوبیت پیدا کرده اند. از آنجایی که بطری های PET با استفاده از اسید ترفتالیک خالص (PTA) تولید شده از اسید استیک تولید می شوند، تقاضای فزاینده آنها رشد بازار را تسریع می کند.
مصرف سرکه نیز افزایش یافته است زیرا به کاهش وزن، حفظ فشار خون و تنظیم سطح قند و کلسترول خون کمک می کند. از آنجایی که اسید استیک در تولید سرکه استفاده می شود، باعث رشد کلی بازار می شود.
سایر کاربردهای اسید استیک
- از سرکه برای نگهداری مواد غذایی استفاده می شود.
- از اسید استیک در ساخت استات سلولز استفاده می شود که برای ساخت الیاف مصنوعی استفاده می شود.
- در ساخت استون و استرها که در عطرسازی، رنگها، داروها و صنایع دارویی بکار می رود، استفاده میشود.
- در تهیه استات سرب که در رنگ ها استفاده می شود، بکار می رود.
- استات آلومینیوم و استات کروم به عنوان ماده خشک کننده در صنعت رنگرزی استفاده می شود.
- در انعقاد لاستیک از لاتکس و کازئین از شیر استفاده می شود.
عوارض و خطرات اسید استیک
اقدامات کمک های اولیه فردی که در معرض بخارات قرار گرفته شامل جابجایی فرد در معرض خطر قرار گرفته به خارج از منطقه خطرناک و قرار دادن آن فرد در هوای تازه است. ممکن است به تنفس مصنوعی و اکسیژن نیاز باشد. در صورت تماس خفیف با پوست، لباس های آلوده باید برداشته شود و پوست به طور کامل شسته شود. در صورت تماس با چشم، چشم ها باید حداقل 15 دقیقه با آب شسته شوند. در تمام موارد مواجهه، مراقبت فوری پزشکی مورد نیاز است.